Salesforce ekosisteminde otomasyon araçları, iş süreçlerini hızlandırmak ve manuel işlemleri azaltmak için büyük öneme sahiptir. Process Builder, yıllarca Salesforce yöneticilerinin en çok kullandığı otomasyon araçlarından biri olmuştur. Ancak 31 Aralık 2025 tarihi itibariyle bu aracın desteği sona erecek ve kullanıcıların Flow Builder’a geçiş yapmaları gerekecek.
Salesforce Process Builder Nedir, Ne İşe Yarar?
Salesforce Process Builder, iş süreçlerini otomatikleştirmek için tasarlanmış, kod yazmadan görsel bir arayüz üzerinden işlem akışları oluşturmanıza olanak tanıyan güçlü bir araçtır. Point-and-click (tıkla ve sürükle) mantığıyla çalışan bu yapı, teknik bilgisi olmayan kullanıcıların bile karmaşık otomasyon süreçleri kurabilmesini sağlar.
Platform üzerinde belirli koşullar gerçekleştiğinde tetiklenen eylemler tanımlamanıza imkan veren Process Builder, Workflow Rules’un sınırlamalarını aşmak üzere geliştirilmiştir. Kayıt oluşturulduğunda veya güncellendiğinde otomatik olarak devreye giren mekanizması sayesinde gerçek zamanlı otomasyon sağlar.
Kullanıcılar için oldukça geniş bir kullanım alanı sunan bu araç, iş akışlarınızı merkezi bir noktadan yönetmenizi sağlar. Birden fazla Workflow Rule’u tek process içinde birleştirerek, karmaşık süreçleri daha anlaşılır ve yönetilebilir hale getirir.
Satış, müşteri hizmetleri ve operasyon ekiplerinin sıklıkla tekrarlayan işlemlerini otomatikleştirmek için idealdir.
Örneğin, yüksek değerli bir fırsatın kapanış tarihinden 10 gün önce otomatik hatırlatma e-postaları göndermek veya belirli kriterlere uyan kayıtları onay süreçlerine göndermek gibi senaryolarda kullanılır. Manuel veri girişi hatalarını azaltarak, ekip üyelerinizin daha stratejik işlere odaklanmasını sağlar.
Salesforce Process Builder’ın Temel Özellikleri
Araç, kullanıcı dostu görsel tasarımıyla öne çıkar. Flowchart benzeri yapısı sayesinde, karmaşık iş mantığını kolayca görselleştirebilir ve süreçlerinizin akışını net bir şekilde anlayabilirsiniz. Bu görsel yaklaşım, yeni otomasyon oluşturmayı ve mevcut süreçleri gözden geçirmeyi oldukça kolaylaştırır.
If/Then (Eğer/O zaman) mantığı üzerine kurulu yapısı, çoklu koşul tanımlamanıza olanak tanır. Bir process içinde birden fazla kritik nokta belirleyerek, her koşul için farklı aksiyonlar tanımlayabilirsiniz. Workflow Rules’tan farklı olarak, Process Builder’da işlemlerin hangi sırayla gerçekleşeceğini tam olarak kontrol edebilirsiniz.
Gerçek Zamanlı Veri İşleme Kapasitesi
Kayıtlardaki değişikliklere anında tepki vererek, süreçlerinizin zamanında tetiklenmesini garanti eder. Örneğin, bir fırsat kaydının durumu değiştiğinde, ilgili tüm paydaşlara bildirim gönderebilir veya bağlı kayıtları otomatik olarak güncelleyebilirsiniz.
Platform, immediate (anında) ve scheduled (zamanlanmış) eylemler için destek sunar. Zamanlanmış aksiyonlar sayesinde, belirli bir tarih veya zamanda gerçekleşmesi gereken işlemleri önceden planlayabilirsiniz.
Process Builder ile Gerçekleştirilebilecek Aksiyonlar
Kayıt oluşturma ve güncelleme yetenekleri, araçların en temel ancak en güçlü özelliklerinden biridir. Process’inizi başlatan kayıtla ilişkili herhangi bir kaydı güncelleyebilir, yeni kayıtlar oluşturabilir veya parent-child ilişkileri üzerinden işlem yapabilirsiniz. Workflow Rules’un aksine, child (alt) kayıtları da güncelleyebilme esnekliğine sahipsiniz.
E-posta bildirimleri göndermek için email alert özelliğini kullanabilirsiniz. Önceden tanımlanmış e-posta şablonlarıyla, profesyonel ve tutarlı iletişim sağlarsınız. Ayrıca Chatter’a otomatik gönderiler yaparak, ekip içi iletişimi güçlendirebilir ve önemli gelişmeler hakkında ilgili kişileri anında bilgilendirebilirsiniz.
Quick Action kullanımı, kullanıcı deneyimini önemli ölçüde iyileştirir. Önceden oluşturulmuş global veya objeye özel quick action’ları process’inizde tetikleyerek, kayıt oluşturma veya güncelleme işlemlerini hızlandırabilirsiniz.
Onay süreçlerine kayıt göndermek, özellikle satış ve finansal süreçler için kritiktir. Process Builder, belirli kriterlere uyan kayıtları otomatik olarak onay akışına sokarak, yönetici onayı gerektiren işlemleri kolaylaştırır.
Gelişmiş Entegrasyon ve Otomasyon
Apex kod çağrısı yapabilme yeteneği, Process Builder’ın sınırlarını genişletir. Karmaşık iş mantığı gerektiren durumlarda, özel yazılmış Apex sınıflarınızı doğrudan process’inizden tetikleyebilirsiniz. Bu özellik, declarative (bildirimsel) ve programatik yaklaşımlar arasında köprü görevi görür.
Flow başlatma özelliği, daha karmaşık otomasyon senaryoları için kullanılır. Bir Process Builder içinden autolaunched (otomatik başlatılan) Flow’ları tetikleyerek, çok adımlı ve karmaşık iş süreçlerini yönetebilirsiniz. Bu özellik, Process Builder’dan Flow’a geçiş sürecinde de önem taşır.
Platform event’lerini dinleyebilme kapasitesi, harici sistemlerle entegrasyon için güçlü bir mekanizma sunar. Event-driven (olay tabanlı) mimarilerde, Salesforce dışındaki sistemlerden gelen mesajlara otomatik tepki verebilirsiniz.
Workflow Rules ile Karşılaştırma
Workflow Rules, Salesforce’un ilk otomasyon aracı olarak uzun yıllar kullanıldı. Ancak Process Builder, bu aracın önemli kısıtlamalarını aşarak daha gelişmiş yetenekler sundu. Workflow Rules sadece aynı obje veya master-detail ilişkisindeki parent kayıtları güncelleyebilirken, Process Builder herhangi bir ilişkili kaydı güncelleme esnekliği sağlar.
Workflow’da eylem sırasını kontrol edemezsiniz. Tüm workflow’lar ve trigger’lar Salesforce’un belirlediği sırada çalışır. Process Builder ise işlemlerin hangi sırayla gerçekleşeceğini net bir şekilde tanımlamanıza olanak tanır. Bu özellik, karmaşık iş senaryolarında kritik önem taşır.
Birden fazla if/then koşulu tanımlama yeteneği, Process Builder’ı workflow’dan ayıran önemli bir özelliktir. Workflow’da her koşul için ayrı bir kural oluşturmanız gerekirken, Process Builder’da tek bir process içinde birden fazla dallanma yapabilirsiniz.
Yetenekler Açısından Farklar
Child record güncellemeleri, Process Builder’ın en değerli özelliklerinden biridir. Bir fırsat kaydı güncellendiğinde, o fırsata bağlı tüm fırsat ürünlerini (opportunity products) otomatik olarak güncelleyebilirsiniz. Workflow Rules bu tür işlemler için geliştiricilerden trigger yazılmasını gerektirir.
Chatter’a gönderi yapma yeteneği, ekip işbirliğini güçlendirir. Önemli değişiklikler veya milestone’lar gerçekleştiğinde, ilgili ekip üyelerini veya grupları Chatter üzerinden anında bilgilendirebilirsiniz. Bu özellik, bilgi akışını hızlandırır ve ekip koordinasyonunu iyileştirir.
Process Builder ile invocable process’ler oluşturabilir ve bu process’leri başka process’lerden çağırabilirsiniz. Bu modüler yaklaşım, tekrar eden mantıkları merkezi bir yerde tutmanızı sağlar. Değişiklik yapmanız gerektiğinde, tek bir yerde güncelleme yaparak tüm ilgili process’leri etkileyebilirsiniz.
Platform üzerinde daha geniş bir action yelpazesi sunar. Quick action’lar, custom notification’lar ve Quip entegrasyonu gibi modern özellikler, kullanıcı deneyimini zenginleştirir. Ancak outbound message gönderimi gibi bazı eski Workflow özelliklerini desteklemez.
Flow Builder ile Karşılaştırma ve Geçiş Süreci
Flow Builder, Salesforce’un yeni nesil otomasyon standardı olarak öne çıkıyor. Process Builder ve Flow, aslında aynı Lightning Flow altyapısı üzerine inşa edilmiştir. Ancak Flow Builder, çok daha geniş yetenekler ve esneklik sunar.
Process Builder’ın doğrusal yapısına karşın, Flow Builder karmaşık dallanmalar, döngüler ve çoklu karar noktaları içerebilir. CASE mantığına benzer şekilde, Flow’da birden fazla koşul için farklı yollar tanımlayabilir ve her senaryoyu ayrı ayrı ele alabilirsiniz.
Delete (silme) işlemi, Flow’un Process Builder’dan daha güçlü olduğu noktalardan biridir. Process Builder kayıt silemezken, Flow bu işlemi sorunsuz bir şekilde gerçekleştirebilir. Ayrıca Flow’da multiple record işlemleri daha esnek ve güçlüdür.
Flow’un Üstün Özellikleri
Screen Flow’lar, kullanıcı etkileşimi gerektiren senaryolar için tasarlanmıştır. Adım adım veri toplama, dinamik formlar ve kullanıcı girdisine dayalı karar mekanizmaları oluşturabilirsiniz. Bu özellik, özellikle karmaşık veri giriş süreçlerini basitleştirmek için idealdir.
Before-save Flow’lar (Fast Field Updates), performans açısından devrim niteliğindedir. Kayıt veritabanına kaydedilmeden önce işlem yaparak, gereksiz database transaction’larını ortadan kaldırır ve sistem performansını önemli ölçüde artırır. Process Builder’ın bunu yapabilmesi için kaydın önce veritabanına yazılması gerekir.
Variable tanımlama, collection’lar ve sObject yapıları gibi programatik konseptler, Flow’u çok daha güçlü kılar. Bu özellikler, karmaşık veri manipülasyonlarını ve hesaplamaları mümkün hale getirir. Apex’e başvurmadan, kod benzeri mantık kurabilirsiniz.
Loop (döngü) yapıları, toplu işlemler için kritiktir. Bir collection içindeki her kayıt için ayrı ayrı işlem yapabilir, koşullara göre bazı kayıtları atlayabilir veya özel mantık uygulayabilirsiniz. Process Builder’da bu tür işlemler için Apex yazmak gerekir.
Migrate to Flow Aracı ve Geçiş Stratejisi
Salesforce, Summer ’23 sürümüyle birlikte yeni Process Builder oluşturmayı tamamen devre dışı bıraktı. Mevcut process’lerinizi düzenleyebilir, aktif veya pasif hale getirebilirsiniz, ancak yeni process yaratma imkanı artık bulunmuyor. Bu durum, Flow’a geçişin aciliyetini ortaya koyuyor.
Migrate to Flow aracı, Spring ’22’de Workflow Rules için, Spring ’23’te ise Process Builder için kullanıma sunuldu. Bu araç, basit one-to-one (bire-bir) dönüşümler sunar. Ancak dikkatli olunması gereken nokta, bu aracın her process’i ayrı bir Flow’a çevirmesidir. 100 Process Builder’ınız varsa, 100 Flow elde edersiniz.
Rebuild and enhance stratejisi, uzmanlar tarafından önerilen yaklaşımdır. Mevcut otomasyon mantığınızı analiz ederek, benzer süreçleri birleştirmek ve Flow’un gelişmiş özelliklerinden faydalanmak için süreçlerinizi yeniden tasarlayın. Bu yaklaşım daha fazla zaman gerektirir, ancak uzun vadede çok daha iyi sonuçlar verir.
Org’unuzdaki tüm Process Builder’ları listelemek için Setup’tan “Process Automation Settings” sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Her process’in ne zaman son aktif edildiği, kaç criteria ve action içerdiği gibi bilgilere ulaşarak, hangilerinin öncelikli olarak migrate edileceğine karar verebilirsiniz.
Salesforce Process Builder Desteği Ne Zaman Sona Erecek?
Salesforce, 2021 yılında ilk duyuruyu yaptıktan sonra uzun ve dikkatli bir süreç planladı. 31 Aralık 2025 tarihi, Process Builder için resmi destek sonu tarihidir. Bu tarihten sonra, aktif Process Builder’larınız çalışmaya devam edecek, ancak kritik değişiklikler yaşanacak.
31 Aralık 2025’ten sonra aktif Workflow Rules veya Process Builder süreçleriniz için Salesforce desteği alamayacaksınız ve herhangi bir bug düzeltilmeyecektir. Bu, karşılaşacağınız sorunların çözümsüz kalacağı anlamına gelir. Platform güncellemeleri ve değişiklikleri, Process Builder’larınızı beklenmedik şekillerde etkileyebilir.
Destek Sonu Sonrası Durum
31 Aralık 2025’ten sonra mevcut Workflow Rules ve Process Builder otomasyonlarınız çalışmaya devam edecek. Ancak Salesforce bunlar için destek sağlamayı durduracak. 31 Aralık 2025 sonrasında ortaya çıkan herhangi bir bug çözümsüz kalacak.
Sandbox ve Developer Edition org’larınızdaki Process Builder’ları production’a deploy edebilmeye devam edeceksiniz. Mevcut process’leri düzenleyebilecek, aktif veya pasif hale getirebileceksiniz. Ancak Salesforce müşteri desteği ekipleri, Process Builder ile ilgili sorularınıza yanıt vermeyecek.
Geçiş Yapmayan Organizasyonları Bekleyen Riskler
Müşteri desteği eksikliği, en büyük risklerden biridir. Karmaşık bir Process Builder’da sorun yaşadığınızda, Salesforce Support’tan yardım alamayacaksınız. Kendi ekibiniz veya danışmanlık firmaları ile çözüm aramanız gerekecek.
Platform güncellemeleri, beklenmedik sonuçlar doğurabilir. Salesforce, yeni özellikler ve güncellemeler yayınlarken, Process Builder ile uyumluluğu garanti etmeyecek. Bu durum, özellikle kritik iş süreçlerinizi etkileyen otomasyonlarda ciddi sorunlara yol açabilir.
Güvenlik ve uyumluluk gereksinimleri açısından da riskler bulunur. Denetim sırasında, desteklenmeyen araçlar kullanmanız sorgulanabilir. Finansal hizmetler, sağlık ve kamu sektörü gibi düzenlemeli alanlarda çalışan organizasyonlar için bu durum uyumluluk risklerine yol açabilir.
Process Builder’dan Flow’a Geçiş İçin Öneriler
İlk adım, mevcut otomasyon envanterinizi çıkarmaktır. Tüm aktif Process Builder’larınızı, bunların hangi iş süreçlerini desteklediğini ve ne sıklıkla tetiklendiğini listeleyin. Bu envanter, geçiş planınızın temelini oluşturacaktır.
Basit process’lerle başlayın. İlk Flow denemeleriniz için, az sayıda criteria ve action içeren, kritik olmayan süreçleri seçin. Bu yaklaşım, ekibinizin Flow Builder’a alışmasını sağlar ve güven kazandırır. Karmaşık süreçlere geçmeden önce deneyim kazanmak, hata riskini azaltır.
Trailhead eğitimlerinden yararlanın. Eğitim videolarını izleyin, pratik yapın ve topluluk forumlarından destek alın.
Test ve Deployment Stratejisi
Sandbox ortamında kapsamlı testler yapın. Her migrate ettiğiniz process’i, farklı senaryolar altında test edin. Edge case’leri ve exception’ları kontrol ederek, production’a taşımadan önce tüm sorunları tespit edin.
Son kullanıcılarınızı test sürecine dahil ederek, yeni Flow’ların iş gereksinimlerini karşıladığından emin olun. Kullanıcı geri bildirimleri, olası sorunları erken tespit etmenizi sağlar.
Phased rollout (aşamalı dağıtım) yaklaşımını benimseyin. Tüm process’leri aynı anda migrate etmek yerine, öncelikli olanlardan başlayarak adım adım ilerleyin. Her aşamada sonuçları değerlendirin ve gerekirse strateji değişiklikleri yapın.
Documentation (dokümantasyon) ihmal etmeyin. Her Flow için açıklayıcı notlar, decision logic diyagramları ve troubleshooting kılavuzları oluşturun. İyi dokümantasyon, gelecekteki bakım ve güncelleme işlemlerini kolaylaştırır.
Topluluk Kaynakları ve Destek
Salesforce Trailblazer Community’deki Automation grubuna katılın. Binlerce Salesforce uzmanının deneyimlerinden faydalanın, sorular sorun ve en iyi uygulamaları keşfedin. Topluluk, sorunlarınıza hızlı ve etkili çözümler bulmanızda yardımcı olur.
Kullanıcı gruplarına ve webinar’lara katılarak, diğer organizasyonların geçiş deneyimlerini öğrenin. Gerçek dünya senaryoları, kitap bilgisinden çok daha değerli içgörüler sunar. Networking fırsatlarını değerlendirerek, sektörünüzdeki en iyi uygulamaları benimseyin.
Salesforce danışmanlarıyla çalışmayı gözden geçirebilirsiniz. Yüzlerce Process Builder’a sahip karmaşık org’lar için, profesyonel destek almak zaman ve maliyet açısından verimli olabilir. Uzmanlar, sadece teknik geçişi değil, iş süreçlerinizi optimize etmeyi de sağlar.
Salesforce Process Builder Hakkında Sık Sorulan Sorular
Process Builder yerine neden Flow kullanmalıyım?
Flow Builder, modern Salesforce otomasyon standardıdır ve kayıt silme, before-save işlemleri, loop yapıları ve screen-based kullanıcı etkileşimi gibi Process Builder’da bulunmayan gelişmiş özelliklere sahiptir. Ayrıca Salesforce tarafından aktif olarak geliştiriliyor ve tüm yeni otomasyon yetenekleri yalnızca Flow için sunuluyor. Flow kullanarak gelecek güncellemelerden tam olarak faydalanabilir ve daha esnek, ölçeklenebilir süreçler kurabilirsiniz.
Mevcut Process Builder’larım 2026’da çalışmayı durduracak mı?
Hayır, durmayacak. 31 Aralık 2025 sonrasında aktif Process Builder’larınız normal şekilde çalışmaya devam edecektir. Ancak Salesforce bu süreçler için artık teknik destek sağlamayacak ve ortaya çıkabilecek bug’ları düzeltmeyecektir. Platform güncellemeleriyle oluşabilecek uyumsuzluklar için yardım alamayacağınızdan, iş sürekliliği riski taşırsınız.
Tüm Process Builder’larımı aynı anda mı migrate etmeliyim?
Tamamını aynı anda migrate etmeniz gerekli değil, hatta önerilmez. En iyi yaklaşım, düşük riskli ve basit process’lerle başlayarak kademeli geçiş yapmaktır. Öncelikle hangi süreçlerin iş açısından kritik olduğunu belirleyin, Sandbox’ta testler yapın ve her aşamayı dikkatlice planlayın. Bu sayede olası sorunları azaltırsınız ve ekibinizin Flow’a uyum sağlaması için zaman tanımış olursunuz.
Process Builder’daki invocable process’leri Flow’da nasıl yöneteceğim?
Flow’da autolaunched (otomatik başlatılan) Flow’lar, invocable process’lerin tam karşılığıdır. Aslında Process Builder’da invocable process çağırdığınızda, arka planda zaten bir Flow çalıştırıyorsunuz. Flow Builder’da bu yapıyı daha güçlü şekilde kullanabilir, input ve output variable’ları tanımlayarak modüler, yeniden kullanılabilir otomasyon blokları oluşturabilirsiniz. Subflow mantığıyla ana Flow’larınızdan bu modüler yapıları çağırarak karmaşık süreçleri organize edebilirsiniz.
Önceki yazımıza da göz atın: “Salesforce Governor Limit Nedir?“
